Zijn de dagen van de labrat geteld?
In het blad The Boston Globe stond een interessant artikel genaamd ‘Are the lab rat’s days numbered?’. Het artikel belicht nieuwe technieken die meer gericht zijn op mensspecifiek onderzoek.
In het artikel wordt verklaard dat bio-ingenieurs bezig zijn om het laboratoriumdier, het wetenschappelijke icoon bij uitstek, van de troon te stoten. Men wil deze dieren vervangen door zeer geavanceerde technieken met cellen.
De auteur schrijft dat de energie die in het bouwen van complexe levende weefsels wordt gestoken een veelbelovende vooruitgang is om het aantal dierproeven te doen dalen.
In het artikel valt ook wederom te lezen dat dierproeven dus geen goede indicator zijn voor hoe mensen reageren op medicatie. Nieuwe medicijnen die veelbelovend lijken bij muizen leveren bijvoorbeeld vaak geen voordeel op of blijken zelfs schadelijk voor de mens.
Volgens professor Jeffrey R. Morgan van de Brown University, een van de onderzoekers, is er een wens voor meer weefselmodellen die het natuurlijk weefsel in het lichaam nabootsen op gebied van functionaliteit en architectuur. In tegenstelling tot de enkellagige weefselculturen die vaak worden gebruikt zijn er nu ook gecompliceerde 3D-structuren gemaakt van cellen uit diverse cellen van bloedvaten en andere onderdelen van organen. Spijtig is wel dat in het onderzoek van Morgan gebruik gemaakt is van rattencellen in combinatie met mensencellen, waardoor de resultaten minder mensspecifiek zijn. In plaats van rattenlevercellen had hij kunnen kiezen voor menselijke levercellen.
Deze nieuwe veelbelovende technieken worden ook elders ontwikkeld. Professor Linda G.Griffith van de Massachusetts Institute of Technology is bezig met het ontwikkelen van een leverchip, een computerchip geïmplementeerd in leverweefsel dat gekweekt is in het lab. De cellen zouden zich gedragen zoals normaal menselijke weefselcellen en reageren op de medicijnen of mogelijke giftige stoffen als in een echte lever, waarbij de chip de wetenschappers zeer exacte informatie zal verschaffen over hoe de cellen reageren.
Het doel van Griffith is om een hele set van chips te maken die het menselijk lichaam representeren. Griffith zegt daarover: “Naast de morele zaken die spelen rondom het gebruik van dieren in een lab zijn deze alternatieven met menselijke cellen waarschijnlijk wetenschappelijk een betere keuze en ook economisch haalbaar.”
Dat laatste is zeker waar, want bedrijven met nieuwe technieken rijzen als paddestoelen uit de grond. Vervangen van dieren met mensspecifieke testen is daarom ook de toekomst. Hopelijk zet die trend zich voort.
In het artikel beschrijft iemand van het bedrijf MatTek ook dat gebruik van menselijke weefsels betere wetenschap is, financieel voordeliger is en meer accuraat dan dezelfde testen op dieren doen.