Ethische consumenten in de steek gelaten ondanks Europa´s verbod op dierproeven voor cosmetica
Ethische consumenten zouden vanaf 11 maart een feestje moeten vieren aangezien Europa de laatste fase ingaat van haar verbod op dierproeven voor cosmetica en een gedeeltelijk verkoopverbod op dierproeven voor cosmetica die buiten de EU zijn uitgevoerd. 1 Desondanks waarschuwen het Dr Hadwen Trust for Humane Research 2 en Uncaged 3 dat veel bedrijven nog steeds de mazen in de wet en de slechte handhaving kunnen uitbuiten. Volgens deze organisaties lopen consumenten het risico misleid te worden, tenzij er actie ondernomen wordt.
Alhoewel bedrijven niet langer toegestaan zijn om ingrediënten te testen op dieren voor cosmetica-doeleinden, is er weinig dat ze kan weerhouden om ingrediënten voor andere doelen op dieren te testen, waarmee ze effectief dierproeven voor cosmetica kunnen verbergen achter andere wettelijke bepalingen. Dit is vooral gemakkelijk voor bedrijven die cosmetica produceren in aanvulling op een pakket van producten in verschillende sectoren zoals schoonmaak- en farmaceutische producten. 4
Er zijn ook al aanwijzingen dat lidstaten het wellicht niet voor elkaar krijgen om de adequate systemen in te voeren die nodig zijn om het verbod af te dwingen. De Britse wetgever 5 laat het over aan locale handels-autoriteiten (Trading Standards Authorities) om na te gaan of producten waarvoor dierproeven zijn uitgevoerd, niet verkocht worden onder de nieuwe wet. Toen het Dr Hadwen Trust en Uncaged, contact opnamen met de autoriteiten bleek dat zij slecht uitgerust waren voor hun taak en onwillig om actief onderzoek te doen naar potentieel illegale dierproeven.
“Het is een reële zorg dat sommige bedrijven gewoon doorgaan met dierproeven door deze voor te doen als proeven voor niet-cosmetische doelen.” zegt Emily McIvor, beleidsmedewerker bij het Dr Hadwen Trust.
“Er is een heel scala aan geavanceerde test-methoden zonder dieren beschikbaar en vele duizenden gevestigde cosmetische ingrediënten waaruit gekozen kan worden. Er is dus geen excuus voor de bedrijven om door te gaan met de dierproeven door het omzeilen van de wetgeving, maar het is naïef om te denken dat dit in sommige gevallen niet zal gebeuren”
“Het is volkomen onrealistisch om te verwachten dat locale instanties in winkels gaan controleren op producten die illegaal op dieren getest zijn,” zegt Dr Dan Lyons, directeur van Uncaged. “Locale autoriteiten kunnen de wet niet voldoende afdwingen aangezien ze niet voldoende kennis in huis hebben en bovendien beschermt het systeem de bedrijven meer dan dat ze de consument informeert. De instanties zijn niet van zins om onderzoek te verrichten tenzij ze het bewijs gegeven wordt dat er sprake is van illegale dierproeven, bewijs dat alleen naar boven komt nadat zij een onderzoek instellen. Het is een belachelijke catch-22 situatie.”
Meer dan 5500 dieren zijn officieel gebruikt in de EU voor cosmetica-proeven in 2005 6, alhoewel er waarschijnlijk meer dieren gebruikt zijn, die inmiddels zijn uitgevoerd onder het mom van ´andere doelen´.
Welke dieren worden gebruikt voor cosmetica-proeven in Europa?
Totaal aantal dieren officieel gebruikt in de EU in 2005: 5571
Diersoorten: muizen, ratten, cavia´s en konijnen
Type proeven: huidgevoeligheid en -irritatie, oogirritatie, giftigheid – acuut dodelijk, chronisch ontwikkeling en mutagenesis
Landen: Frankrijk (5496 dieren) en Spanje (75 dieren)
Hoe werkt het verbod:
Het 7e Amendement op de Europese Cosmeticarichtlijn, aangenomen in 2003, introduceerde een gefaseerd test- en verkoopverbod.
Fase 1: 11 september 2004 a) Een verbod op dierproeven op afgewerkte cosmeticaproducten in de EU b) Een EU-verbod op de verkoop van cosmetische producten en ingrediënten die getest zijn op dieren buiten de EU, terwijl daarvoor geaccepteerde niet-dierlijke tests bestaan in de EU.
Fase 2: 11 maart 2009 a) Een verbod op dierproeven voor cosmetische ingrediënten in de EU. b) Een EU-verbod op de verkoop van cosmetische producten en ingrediënten getest op dieren buiten de EU , uitgezonderd drie testgebieden, ongeacht de beschikbaarheid van alternatieve niet-dierlijke tests.
Fase 3: 2013 Het volledige verkoopverbod van de overgebleven drie testgebieden (teratogene giftigheid, giftigheid na herhaalde dosering, and toxicokinetica).
Noten
1 Het 7e amendement op de cosmeticarichtlijn van 1976 (Directive 2003/15/EC) werd aangenomen op 27 februari 2003.
2 De Dr Hadwen Trust is het grootste Britse charitatieve fonds voor diervrij medisch onderzoek dat exclusief niet-dierlijk technieken die dierproeven kunnen vervangen financiert.
3 Uncaged is een belangrijke anti-vivisectie campagneorganisatie tel: 0044 (0) 114 272 2220
4 Bijvoorbeeld, Unilever produceert cosmetica, verzorgingsproducten en schoonmaakmiddelen, Procter & Gamble produceert cosmetica, verzorgingsproducten, schoonmaakmiddelen en medicijnen.
5 Onder artikel 16.1(i) van de Cosmetic Products (Safety) Regulations 2008:1284, moeten producenten van cosmetische producten informatie over dierproeven verschaffen in Product Information Packs (PIDs) die beschikbaar zijn voor locale handelsautoriteiten. De Dr Hadwen Trust/Uncaged namen contact op met vijf locale instanties (Bristol, Gloucester, Hampshire, Hertfordshire en Sheffield in [insert date]. Van deze instanties, een instantie dacht onterecht dat het geen toegang had tot de PIDs, en vier andere hebben nooit actief een verzoek gedaan of onderzochten dierproefdata en een instantie gaf verder aan dat zij alleen een onderzoek zouden doen als het vooraf bewijs had gekregen terwijl dit alleen verkregen kan worden door middel van een onderzoek.
6 De meest recente statistieken van de EU Commissie gaan over 2004. Slechts drie landen – Denemarken, Spanje en Frankrijk – geven aan dat ze doorgaan met dierproeven voor cosmetica, waarbij muizen, ratten, cavia´s en konijnen worden gebruikt. De Commissie geeft toe dat deze statistieken hoogstwaarschijnlijk niet betrouwbaar zijn als representatief beeld