Medicatie of behandelmethoden door dierproeven veilig bevonden met negatieve gevolgen voor de mens

Wanneer dierproeven aangeven dat een bepaald medicijn veilig is, zal het uiteindelijk bij de mens terechtkomen. Hierbij kunnen mensen onverwacht met erg schadelijke bijwerkingen te kampen krijgen. Dit kan lijden tot tijdelijke bijwerkingen die geen grote impact hebben tot medicatie die blijvende schade veroorzaakt of zelfs de dood tot gevolg heeft.
Hieronder sommen we een aantal voorbeelden op.

Medicatie

• Cyclosporin
  Cyclosporin is een middel gebruikt om het afstoten van transplatie-organen tegen te gaan. Hoewel dit middel werd verwelkomt omwille van haar voordelen tegenover alle andere beschikbare medicatie, is het geen wondermiddel. Bijwerkingen zijn veelvoorkomend en vaak gevaarlijk. Het ernstigste gevaar is nierschade[1], die niet aangetoond werd bij dierproeven. Niertoxiciteit werd gerapporteerd bij 80% van de niertransplantatiepatiënten die dit medicijn kregen.[2] Sommige harttransplantatiepatiënten behandeld met Cyclosporin moesten aan de dialysemachine omdat hun nieren faalden.[3]
  Dierproeven die naderhand gedaan werden, toonden enkel aan dat bij extreem hoge dosissen van Cyclosporin niertoxiciteit ontstond bij ratten[4],terwijl er zich bij honden en rhesusapen geen problemen voor deden[5]. Dit illustreert heel goed hoe dieren verschillend kunnen reageren. Er is dus geen enkele zekerheid over resultaten verkregen uit dierproeven. Alleen mensspecifieke testen kunnen in de buurt komen.
• Prenylamine
  Een medicijn dat werd gemaakt tegen Angina pectoris. Het werd van de markt gehaald in het Verenigd Koninkrijk in 1988[6]. Het probleem met dit medicijn was dat het hartritmestoornissen veroorzaakte. Het hart ging er abnormaal snel door kloppen. Bij dierproeven op katten, konijnen en cavia's zorgde het juist voor het tegenovergestelde, namelijk een vermindering van het hartritme[7].
• Eraldin
  Eraldin, een medicijn tegen hartziekten, veroorzaakte blindheid en sterfte bij mensen ondanks het feit dat er geen hinderlijke effecten konden worden aangetoond bij dieren. Bij de introductie van het medicijn zeiden wetenschappers dat Eraldin het bewijs was van de grondigheid waarmee toxiciteittesten werden uitgevoerd bij dieren.  Naderhand waren wetenschappers niet in staat om deze resultaten te reproduceren bij dieren. [8]
• Encainide en Flecainide
  Een Amerikaans onderzoek toonde aan dat deze twee medicijnen, ontwikkeld ter preventie van onregelmatige hartslagen, net tot hartaanvallen konden leiden bij een bepaald type patiënten. Tijdens het onderzoek bleek dat er meer doden waren onder patiënten behandeld met Encainide en Flecainide, dan onder diegene met een placebo[9].
  Naar schatting zijn er in de VS 3000 mensen vroegtijdig komen te overlijden na het nemen van deze medicatie[10]. De dierproeven gaven echter aan dat beide medicijnen veilig en efficiënt waren[11].
• Flosint
  Flosint, een artritismedicijn, bleek veilig bij ratten, apen en honden. Bij mensen zorgde het voor acht doden. [12]
• Nomifensine
  Dit antidepressiva wordt gelinkt aan nier- en leverfalen, anemie en dood bij mensen. [13]
• Amrinone
  Dit medicijn tegen hartfalen kwam na een lange testperiode op muizen, ratten, hamsters, cavia’s, honden en rhesusapen in de klinische trials met mensen. De dierproeven gaven niets aan over een ernstige bijwerking die mensen wel kregen. Deze bijwerking was Trombocytopenie[14]. Sommige patiënten stierven hierdoor. [15][16][17]
• Primacor (milrinone)
  Dit medicijn werd gebruikt voor als het hart niet genoeg bloed doorpompt. Het werkte goed bij ratten, maar verhoogde de dood bij menselijke patiënten met 30% [18]

Anesthetica

• Methoxyflurane werd getest op vele dieren, maar zorgde voor nierfalen in mensen. [19]
• Fluroxene zorgde voor leverfalen. Dierproeven voorspelden niets van deze schadelijke bijwerkingen. [20]

Overige

• Bloedtransfusies met schapenbloed zorgden er voor dat mensen (uiteindelijk) kwamen te overlijden. Daarom stopte men daarmee[21]. Als men gewoon mensenbloed gebruikt had, was de overlevingskans voor deze mensen hoger geweest. Vandaag de dag weten we ook dat bloedtransfusie afhankelijk is van het bloedtype. [22]

Natuurlijk kunnen dierproeven hoop geven aan patiënten, terwijl ze in de praktijk geen oplossing bieden voor de mens. Er zijn ontelbare voorbeelden van veelbelovende resultaten van medicijnen in dierproeven, die in de praktijk bij mensen niet blijken te werken. Een voorbeeld is een bijensteektherapie. Uit dierproeven bleek 'dat bijengif als ontstekingsremmer werkt en het immuunsysteem positief beïnvloedt', maar een wetenschappelijk onderzoek onder menselijke patiënten toont aan dat er geen enkel bewijs is dat dit bij mensen het geval is. [23]

Referenties