Mens vs. apen
Apen (resusapen of makaken) worden veel gebruikt in neurologisch onderzoek, omdat men er vanuit gaat dat de dieren het meest gelijken op de mens. Maar zelfs kleine verschillen kunnen erg veel invloed uitoefenen op de resultaten van dierproeven en daarmee mensen in gevaar brengen.
Hieronder een overzicht van een aantal fysieke verschillen.
| Apen | Mensen |
| Hersenschors (cortex): 10 keer kleinere oppervlakte dan bij de mens [1] | Hersenschors: 10 keer groter dan bij de apen [1] |
| De area striata (V1) is 10% van de totale cortex. [2] | De area striata (V1) is 3% van de totale cortex. [2] |
| Dezelfde soort visuele gebieden op de cortex hebben andere functies bij mensen als apen [3][4] | |
| Bij resusaap is het aantal synapsen 2000 tot 6000 | Een menselijke neuron maakt 7000 tot 10.000 synapsen [5] |
| Mensen hebben bepaalde visuele gebieden die niet bij apen voorkomen. [6] | |
*[7]
Dit is maar een kleine opsomming wat neurologisch onderzoek betreft.
Omdat apen en mensen zo verschillen, zijn de uitkomsten ook anders. Zie bijvoorbeeld hieronder een overzicht van voorbeelden van reacties op diverse middelen.
| Medicijn | Apen | Mensen |
| Triparanol [8] |
Geen grijze/grauwe staar. Bij konijnen ook niet. |
Bij mensen zorgde het voor grijze/grauwe staar. Ook bij honden en ratten |
| Asperine [9] | Veroorzaakt geboortedefect bij apen. | Bloedverdunnend |
| Fenclozic acid [9] |
Veilig bij apen | Leververgiftiging bij mensen. |
| Psicofuranine [9] | Veilig | Vergiftigd het hart. |
| Aminopterin [9] |
geen geboortedefect | Geboortedefecten |
| Evicromil [10][11] | Geen ernstige defecten bij doodshoofdaapjes, java-apen, beermakaken en bavianen. | 20% van de patienten kregen last van leverbeschadiging |
| TGN1412 [12][13] | Geen bijwerkingen bij apen | Bij zes mensen zorgde het voor zware reacties in een eerste fase van de human trials. Deze zaak kreeg veel aandacht. De dosis was 500 keer minder dan bij de dieren. De aminozuurvolgorde van het CD28-antigeen van apen en mensen zou anders zijn en de mogelijk oorzaak [14] |
| Protelos [15][16] | Dierproeven op apen en o.a. honden gaven geen indicatie van enig risico. | Bij mensen zorgde het voor onverwachte bijwerkingen. Binnen Europa zijn 16 patiënten opgenomen in het ziekenhuis, waarvan twee zijn overleden. |
In 2005 kwam er een kritische paper over het gebruik van 'non-human primates' (geen mensapen) in medisch onderzoek en in de ontwikkeling van medicatie. Deze paper belicht op een kritische wijze de bijdrage van deze dieren in de medische wetenschap. De auteur concludeert hierin dat er een gebrek aan bewijs is dat de experimenten op deze dieren een grote positieve bijdrage hebben geleverd aan medicatie voor mensen en dat ze zelfs gevaarlijk zijn voor de menselijke gezondheid. Daarnaast pleit de auteur dat in het huidige debat de tijd is aangebroken voor objectiviteit, transparantie en eerlijkheid [17]. Het rapport kan men hier nalezen.
AIDS/HIV
Onder dossiers vind je een stuk over waarom dierproeven falen in aids/HIV onderzoek. Hieronder gaan we nog verder over de verschillen tussen mensen, chimpansees en andere apen.
Hier een opsomming van verschillen tussen chimpansees en mensen met betrekking tot AIDS/HIV onderzoek.
- Bij infectie met HIV-1 zal meestal het normale aantal CD4+ T-cellen aanblijven [18]
- HIV reproduceert zich niet goed in chimpansees [19]
- Chimpansees hebben een hoger niveau T8 cellen, een grotere proliferatie-respons, en een lagere ratio T4/T8 cellen. T4 cellen worden door HIV aangevallen, dus dit verschil is niet insignificant [19]
- Bij infectie zal het aantal T4 cellen niet tot 0 dalen bij chimpansees, zoals bij mensen. Ze gaan omlaag, maar bereiken geen dramatisch laag niveau. [19]
- B-lymphoctyes produceren meer antistoffen en ze worden eerder geproduceerd, waardoor de ziekteverspreiding gestopt wordt.[19]
- Bij mensen stopt de antistoffenproductie bij ziekte van afweersysteem, bij chimpansees niet. [19]
- Chimpansees hebben HIV bij infectie alleen in de rode bloedcellen, maar bij mensen zit het ook in de plasma. [19]
- Chimpansees merken alleen een verkoudheidachtige reactie wanneer geïnfecteerd zijn met het virus, mensen zullen AIDS ontwikkelen.
- Mensen ontwikkelen opportunistische infecties en kankers geassocieerd met HIV, terwijl Chimpansees dat niet hebben. [19]
- Chimpansees tonen geen veranderingen met betrekking tot het centrale zenuwstelsel, terwijl dat bij mensen wel het geval is. [19].
Hieronder nog een aantal verschillen tussen HIV en SIV (een virus dat voorkomt bij apen).
- HIV1, HIV2 en SIV (SIVagm en SIVmac) zijn zeer verschillend.
- HIV-1 deelt maar 40% homologie met de andere virussen. HIV-2 en SIV delen 75% met elkaar.
- SIV dringt de cellen van een resusaap binnen door te binden met de CCR5 receptor zonder eerst met de CD4 receptor te binden. Het menselijke HIV moet eerst binden met zowel de CCR5 als de CD4 receptoren. Een enkel verschil in een aminozuur maakte hier het verschil.
- HIV kan doorgegeven worden via borstvoeding of wanneer een kind nog in de baarmoeder zit. SIV kan doorgegeven worden via borstvoeding, maar niet aan een kind in de baarmoeder. [20][21]
De verschillen zorgen dus voor enorme problemen. Een vaccin gemaakt door VaxGen, genaamd AIDSVAX leek tijdens het onderzoek heel beloftevol toen het gegeven werd aan chimpansees [8], maar het faalde toen het getest werd bij 3330 mensen. [22][23]
[1] Dehaene S, Duhamel J-R, Hauser MD, Rizzolatti G. From monkey brain to human brain: A Fyssen foundation symposium. Cambridge, MA: MIT Press, 2005: 3.
[2] Dehaene S, Duhamel J-R, Hauser MD, Rizzolatti G. From monkey brain to human brain: A Fyssen foundation symposium. Cambridge, MA: MIT Press, 2005: 9.
[3] Dehaene S, Duhamel J-R, Hauser MD, Rizzolatti G. From monkey brain to human brain: A Fyssen foundation symposium. Cambridge, MA: MIT Press, 2005: 277
[4] Tootell RBH, Mendola JD, Hadjikhani NK, et al.. Functional analysis of V3A and related areas in human visual cortex. J. Neurosci. 1997; 17: 7060-7078
[5] Dehaene S, Duhamel J-R, Hauser MD, Rizzolatti G. From monkey brain to human brain: A Fyssen foundation symposium. Cambridge, MA: MIT Press, 2005: 83
[6] Vanduffel W, Fize D, Peuskens H, et al. Extracting 3D from motion: Differences in human and monkey intraparietal cortex. Science. 2002; 298: 413-415
[7] Neurological Experiments: Monkey See...But Not Like Humans, Aysha Akhtar, M.D., M.P.H., PCRM
[8] W. M. Grant, Toxicology of the Eye, 2nd edn (Charles Thomas, 1974).
[9] Dr M. A. Fadali, Animal Experimentation: A Harvest of Shame (Los Angeles: Hidden Springs Press, 1996) pp.44-50.
[10] D. V. Parke, in Animals and Alternatives in Toxicity Testing, eds., M. Balls, et al (Academic Press, 1983).
[11] C. T. Easton, et al, Regulatory Toxicology and Pharmacology, 1990, vol.11 pp.288-307.
[12] The failed trial of TGN1412, NAVS
[13] Drug trial disaster demands urgent animal testing review, Uncaged
[14] Verschillen mens en aap mogelijk oorzaak Engels drama, 20 oktober 2006
[15] EMEA, Protelos
[16] Doden door bijwerking van medicijn, 24-11-2007, AD
[17] Biogenic Amines, Vol. 19, No. 4-6, pp. 235-255 (2005)
[18] Sibal LR, Samson KJ. Nonhuman primates: a critical role in current disease research. ILAR J. 2001;42(2):74-84.
[19] Zie a) Letvin NL. Progress in the development of an HIV-1 vaccine. Science. 1998 Jun 19;280(5371):1875-80.
b) Nara P, Hatch W, Kessler J, Kelliher J, Carter S. The biology of human immunodeficiency virus-1 IIIB infection in the chimpanzee: in vivo and in vitro correlations. J Med Primatol. 1989;18(3-4):343-55.
c) Fultz PN, McClure HM, Swenson RB, Anderson DC. HIV infection of chimpanzees as a model for testing chemotherapeutics. Intervirology 1989;30 Suppl 1:51-8.
d) Lusso P, Markham PD, DeRocco SE, Gallo RC. In vitro susceptibility of T lymphocytes from chimpanzees (Pan troglodytes) to human herpesvirus 6 (HHV-6): a potential animal model to study the interaction between HHV-6 and human immunodeficiency virus type 1 in vivo. J Virol. 1990 Jun;64(6):2751-8.
e) Animal Models in AIDS. Amsterdam: Elsevier Science Publishing BV, 1990-40.
f) Alter HJ, Eichberg JW, Masur H, Saxinger WC, Gallo R, Macher AM, Lane HC, Fauci AS. Transmission of HTLV-III infection from human plasma to chimpanzees: an animal model for AIDS. Science. 1984 Nov 2; 226(4674): 549-52.
g) Ward RH, Capon DJ, Jett CM, Murthy KK, Mordenti J, Lucas C, Frie SW, Prince AM, Green JD, Eichberg JW. Prevention of HIV-1 IIIB infection in chimpanzees by CD4 immunoadhesin. Nature. 1991 Aug 1;352(6334):434-6.
h) Zarling JM, Ledbetter JA, Sias J, Fultz P, Eichberg J, Gjerset G, Moran PA. HIV-infected humans, but not chimpanzees, have circulating cytotoxic T lymphocytes that lyse uninfected CD4+ cells. J Immunol. 1990 Apr 15;144(8):2992-8.
i) Goudsmit J, Smit L, Krone WJ, Bakker M, van der Noordaa J, Gibbs CJ, Epstein LG, Gajdusek DC. IgG response to human immunodeficiency virus in experimentally infected chimpanzees mimics the IgG response in humans. J Infect Dis. 1987 Feb;155(2):327-31.
j) Nara P, Hatch W, Kessler J, Kelliher J, Carter S. The biology of human immunodeficiency virus-1 IIIB infection in the chimpanzee: in vivo and in vitro correlations. J Med Primatol. 1989;18(3-4):343-55.
k) Koch JA, Ruprecht RM. Animal models for anti-AIDS therapy. Antiviral Res. 1992 Aug;19(2):81-109.
l) Fultz PN. Nonhuman primate models for AIDS. Clin Infect Dis. 1993 Aug;17 Suppl 1:S230-5
m) Aids Research Review New York, Marcel Decker, 1991.
n) Gardner MB, Luciw PA. Animal models of AIDS. FASEB J.1989 Dec;3(14):2593-606.
o) The Scientist, Vol. 13, 16, p. 7, August 16, 1999
[20] Journal of Medical Primatlogy 1991;20:182-187
[21] Antiviral Research 1992;19:81-109
[22] Berman, P. W. et al. Nature 345, 622-25 (1990)
[23] Check, Erica. Back to “plan A”. News Feature. Nature 26 June 2003. vol 423. p912-14